Kunst en calvinisme lijken op het eerste gezicht niet samen te gaan. Kunst wordt vaak geassocieerd met weelde en luxe, terwijl calvinisme staat voor soberheid, striktheid en zuinigheid. Toch laat “Werk, bid & bewonder” zien dat deze tegenstelling slechts schijn is.

In de zeventiende-eeuwse Republiek der Nederlanden was het gereformeerde geloof weliswaar de officiële godsdienst, maar het was niet verplicht. Tijdens de Synode van Dordrecht (1618/19) kregen de meest orthodoxe stromingen binnen het geloof meer ruimte. Hierdoor kreeg het calvinisme een grote invloed op de samenleving van die tijd. Calvinisten bekleedden aanzienlijke posities, regeerden het land en vergaarden rijkdom via de internationale handel.

Hun welstand en sociale status werden getoond door middel van grote huizen, luxe interieurs en prachtige kunstwerken. De gedachte dat kunst en calvinisme niet samengaan, is een misvatting uit de negentiende eeuw.

Kunst was net zo aanwezig in de huizen van calvinisten als bij katholieken en doopsgezinden. Wel legden calvinisten andere accenten, zoals een voorkeur voor afbeeldingen van oudtestamentische thema’s en portretten. En naakt of kleurrijke kleding? In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, waren die zeker geaccepteerd.

Deze publicatie onderzoekt de clichés rond kunst en calvinisme en ontkracht de mythes. Wat was de echte relatie tussen calvinisten en kunst? Hoe is ons huidige beeld van calvinisten ontstaan? Is het tijd om ons perspectief op kunst en calvinisme te herzien?

Deze publicatie verschijnt ter gelegenheid van de tentoonstelling “Werk, bid & bewonder: Een nieuwe kijk op kunst en calvinisme” in het Dordrechts Museum, ter herdenking van 400 jaar Synode van Dordrecht.