De jonge predikant Johannes Stolk uit Velp (1761-1834) sprak in maart 1794 met revolutionair enthousiasme en een aandoenlijke onschuld over de noodzaak van onderwijs voor de ‘gemene man’, oftewel de gewone (mannelijke) bevolking. Zijn publiek bestond uit leden van het prestigieuze genootschap Prodesse Conamur, voornamelijk regenten uit Arnhem en omgeving. Wellicht was het de verwachte komst van de Franse bevrijders die hem ertoe aanzette om anderen te betrekken bij de idealen van de Verlichting. Tot zijn grote verbazing werd hij enkele dagen later uit de stad, het schependom en zelfs uit Gelderland verbannen. Met zijn gezin werd hij ook uit andere provincies verjaagd en uiteindelijk als lid van Prodesse geschrapt. Waarom werd hij precies verbannen? Hoe verliep zijn verdere leven? De volledige publicatie van zijn toespraak, samen met de inleiding over de historische context, biedt een fascinerend inzicht in deze opmerkelijke geschiedenis.