Handelingsgerichte diagnostiek in het onderwijs
📚 Samenvatting boek:
Na 15 jaar blijft handelingsgerichte diagnostiek (HGD) volop in de belangstelling staan. Veel onderwijsprofessionals waarderen het model dat hen aanzet tot reflectie op hun diagnostisch handelen. De principes en stappen van HGD kunnen hun professionele aanpak verbeteren. Daarnaast waarderen leerlingen, leraren en ouders de actieve betrokkenheid die HGD hen biedt in het diagnostische proces. HGD vormt een praktisch kader voor vruchtbare samenwerking. Sinds de publicatie van ‘het rode HGD-boek’ in 2004 is er veel veranderd. Het model wordt intensief toegepast in opleidingen en trainingen binnen het primair en voortgezet (speciaal) onderwijs, wat een schat aan ervaringen heeft opgeleverd. Recent wetenschappelijk onderzoek biedt waardevolle inzichten in effectieve onderwijsondersteuning voor leerlingen, leraren en ouders. De visie op diagnostiek is eveneens veranderd: wat maakt diagnostiek waardevol? Het beleid van Passend Onderwijs heeft bovendien belangrijke gevolgen voor diagnostiek. Hierdoor is de tijd rijp voor een verdere ontwikkeling van HGD. De opgedane ervaringen zijn benut: effectieve elementen zijn verfijnd en minder effectieve zijn aangepast. HGD sluit nu naadloos aan op handelingsgericht werken (HGW) binnen scholen. Er is meer aandacht voor de onderwijsbehoeften van leerlingen en de ondersteuningsbehoeften van leraren en ouders. De vraag ‘hoe kan HGD bijdragen aan de HGW-cyclus’ wordt onderzocht. De leerling neemt een actieve rol als mede-onderzoeker binnen het diagnostisch proces. Er is meer aandacht voor het gezamenlijk analyseren van de pedagogisch-didactische aanpak van de leraar. Ouderbetrokkenheid is verder uitgewerkt, met een focus op onderwijs ondersteunend gedrag. Veel voorkomende valkuilen in diagnostische besluitvorming worden besproken, met suggesties om deze te vermijden. Talrijke praktijkvoorbeelden laten de mogelijkheden van HGD in het onderwijs zien. Dit alles maakt dit boek tot een geheel vernieuwde versie van HGD. HGD in het onderwijs is bedoeld voor orthopedagogen en psychologen die in het onderwijs werken. Het biedt hen inzicht in de mate waarin zij volgens de nieuwste HGD-standaarden werken. Daarnaast is het interessant voor interne en ambulante begeleiders, gedrags-, reken- en taalspecialisten, zorgcoördinatoren, managers, onderwijskundigen, schoolmaatschappelijk werkers, en jeugdartsen en -verpleegkundigen. Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, werkt met HGD in regulier en speciaal basisonderwijs en ondersteunt veel scholen bij de implementatie van HGW. Tanja van Beukering, pedagoog en onderwijskundige, is als adviseur, onderzoeker en trainer verbonden aan Van der Wolf & Van Beukering, onderwijsadviseurs. Noëlle en Tanja zijn de ontwikkelaars van HGW en HGD.