Er is veel bekend over verschillende aspecten van het onderwijs op de Latijnse school, maar er is weinig informatie over hoe leerlingen de lesstof daadwerkelijk verwerkten. Het schoolschrift van de Haagse gymnasiast Pieter Teding van Berkhout uit de zeventiende eeuw biedt een unieke kans om dit te onderzoeken. Het schrift is een ware schatkamer vol met verrassende ontdekkingen: reeksen Latijnse thema’s, enkele oraties, samenvattingen, lees- en stijloefeningen, bloemlezingen en pentekeningen. Uit de analyse van dit materiaal blijkt dat veel van deze variaties gebaseerd zijn op de pedagogische richtlijnen van Erasmus, Lipsius en Vossius. Dit geldt echter niet voor Pieters intensieve gebruik van bloemlezingen en zijn interesse in zinneprenten. Een vergelijking met de praktijk op scholen in aangrenzende landen biedt hiervoor een verklaring. Het onderwijs in de tijd van Pieter was volledig gericht op welsprekendheid, een essentiële vaardigheid voor toekomstige ‘dienaren van het algemeen belang van de Republiek’.