*Verantwoording in de schaduw van de macht*, de eerste druk van Thomas Schillemans, is uitgebracht door Uitgeverij LEMMA en heeft ISBN 9789059314948. Sinds het einde van de vorige eeuw zijn talloze overheidsinstanties door verzelfstandiging verder van de centrale overheid komen te staan, wat een democratisch vacuüm veroorzaakt doordat de ministeriële verantwoordelijkheid afneemt. Om deze leegte op te vullen, zijn er diverse nieuwe verantwoordingsvormen ontstaan. Dit boek onderzoekt hoe deze nieuwe vormen functioneren en of ze in staat zijn dat democratische vacuüm te dichten. De nadruk ligt op horizontale verantwoordingsmethoden, die een verbinding leggen met belanghebbenden en experts uit de omgeving van uitvoeringsorganisaties. Denk hierbij aan onafhankelijke evaluaties, klantenfora en toezichtsraden. Het functioneren van deze methoden is onderzocht bij dertien van de grootste Nederlandse uitvoeringsorganisaties, zoals het Kadaster, Staatsbosbeheer en het UWV. Door tientallen betrokkenen aan het woord te laten, biedt het boek een levendig beeld en geeft het de lezer inzicht in de interne processen van deze organisaties. Het boek heeft drie doelen. Ten eerste brengt het de horizontale verantwoordingsvormen bij zelfstandige uitvoeringsorganisaties in kaart. Vervolgens beschrijft het hun feitelijke werking met oog voor detail. Ten slotte worden deze vormen van verantwoording beoordeeld op hun vermogen om het democratische karakter van de uitvoering te versterken en het leervermogen van de overheid te vergroten. Het boek toont aan dat horizontale verantwoording inderdaad positieve bijdragen kan leveren aan grote zelfstandige uitvoeringsorganisaties, maar benadrukt dat deze verantwoording plaatsvindt in de ‘schaduw van de macht’. Horizontale verantwoording staat niet los van de verticale verantwoording aan de minister en de Tweede Kamer, en in de praktijk is er sprake van een voortdurende en grillige interactie.