Corporate governance draait om macht. Hoewel macht essentieel en productief is, vereist het ook toezicht. De oprichting van de VOC in 1602, als ‘s werelds eerste beursgenoteerde bedrijf, bracht al grote uitdagingen op het gebied van corporate governance met zich mee. Na de financiële schandalen van de laatste jaren werden voortdurend nieuwe wetten en codes geïntroduceerd om de verhoudingen tussen bestuurders, commissarissen en aandeelhouders te reguleren, en om verantwoording, transparantie en risicobeheersing te bevorderen. Maar zijn deze regelgeving en wetten werkelijk effectief, en welke onbedoelde effecten hebben ze? Volgens Cools zijn niet de zwakke formele governance-structuren, maar het zonnekoninggedrag van CEO’s, hebzucht en illusies de ware oorzaken van de grote fraudeschandalen. Door gesprekken met vijftig CEO’s, commissarissen en divisiedirecteuren biedt hij inzicht in de impact van de corporate governance-trend op de bestuurders, hun CFO’s, medewerkers, accountants en hun inkomens. De verhoogde nadruk op controle en risicobeheersing als gevolg van de governance-golf vermindert wellicht de kans op incidenten en onaangename verrassingen, maar stimuleert niet en schaadt het ondernemerschap, zo blijkt uit zijn analyse van enquêtes onder 36.000 werknemers. Volgens Cools is prestatiebeloning niet de oplossing om mensen harder en in de gewenste richting te laten werken. Het is een gevaarlijk instrument en eerder een oorzaak van problemen dan een oplossing. Vertrouwen als basis, waarbij medewerkers meer beslissingsbevoegdheid krijgen en succeservaringen worden gezocht, motiveert wel en verhoogt de productiviteit. Meer controle leidt tot meer vertrouwen. Prof.dr. Kees Cools RA is Executive Advisor bij The Boston Consulting Group en hoogleraar Corporate Finance aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij maakt deel uit van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code.