Hier en nu 2 Senryu’s in reservetijd
📚 Samenvatting boek:
In de latere jaren van zijn leven wijdde Jan CM Willems (geboren in Nijmegen in 1952) zich aan het schrijven van duizenden senryu’s. Deze tweede bundel bevat senryu’s die hij creëerde van augustus tot december 2021, tijdens de extra tijd die hij kreeg na een terminale diagnose van oncologen.
Deze verzameling sluit aan op zijn eerste bundel, waarin een selectie van 1995 tot juli 2021 is opgenomen. In die jaren streed Willems voor de preventie van kindermishandeling. Hij promoveerde met het omvangrijke werk “Wie zal de opvoeders opvoeden?” (1998) en werd de eerste hoogleraar kinderrechten in Nederland. Samen met psychiater Dries van Dantzig richtte hij RAAK op, de Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling.
Willems beschouwt de emancipatie van kinderen als een voortzetting van de afschaffing van slavernij en vrouwenemancipatie. Hij gelooft dat de volledige emancipatie van kinderen het idee van bezit van de ene mens over de andere zal beëindigen. Dit zal bekroond worden door het afschaffen van automatisch ouderlijk gezag bij geboorte. Hij ziet al vooruitgang via kinderparticipatie in het onderwijs en steeds betere informatie over respectvol opvoeden. De volgende stappen zullen liggen in betere voorbereiding en ondersteuning van ouders: scholing, verlof, ondersteuning, begeleiding. Ouderlijk gezag zal dan voorwaardelijk zijn, waarbij kinderen niet langer als bezit worden gezien.
Op deze manier kan er een wereld ontstaan waarin geen enkel kind meer mishandeld, misbruikt of verwaarloosd wordt, en waar alle kinderen veilig aan hun opvoeders gehecht zijn. Willems ziet een toekomst waarin bijna alle kinderen wereldwijd veilig gehecht zijn als een basisvoorwaarde voor het uitbannen van armoede, oorlog, geweld en kernwapens. Of de mensheid dat nog zal meemaken, blijft de vraag, of zullen God, het universum of het toeval eerder ingrijpen?
In deze bundel komen deze gedachten in verschillende senryu’s terug. Toch richten de meeste senryu’s zich op de verwondering, verontwaardiging, teleurstelling, vreugde en verdriet die de auteur in het hier en nu ervaart. Verwondering en verontwaardiging over politiek, machtsmisbruik en populisme. Teleurstelling over het leed dat kinderen door volwassenen onnodig wordt aangedaan door een gebrek aan actie ondanks het inzicht in het belang van zwangerschap en vroege kinderjaren. Vreugde en verdriet gedeeld met geliefden en vrienden over mens, natuur en klimaat. Dan worden de vingers in beweging gezet: vijf-zeven-vijf. Het aantal lettergrepen van de drie regels van haiku en senryu.
Waar haiku’s vaak de natuur beschrijven, richten senryu’s zich meer op de mens. Vooral op Jan Willems zelf en de jeugd vol kindermishandeling, wreedheid en liefdeloosheid die hij in een bijna levenslang proces heeft moeten verwerken. Het gaat vaak over de rouw en inzichten die hieruit voortkwamen, zowel in hemzelf als in de ontoereikende volwassenen die verantwoordelijk waren voor zijn opvoeding en die van zijn zus en broers. Mindfulness en mantra’s in de vorm van senryu’s waren hierbij een belangrijk hulpmiddel, vooral in de (verwachte) laatste levensfase van kanker en aangekondigde dood.