Direct na de Tweede Wereldoorlog werd in Florence een dagboek ontdekt uit 1659. Het was geschreven door een jonge man die niet langer genoegen nam met het traditionele wereldbeeld dat eeuwenlang door de Bijbel en klassieke denkers zoals Aristoteles en Galenus was bepaald. Hij besloot niets meer voor waar aan te nemen simpelweg omdat het in een boek stond en wilde alles zoveel mogelijk zelf onderzoeken. Deze drang naar zelfstandig verworven kennis was ook kenmerkend voor Jan Swammerdam, de zoon van een Amsterdamse apotheker. Beide jongemannen wisten op eigen kracht natuurverschijnselen te begrijpen die de mensheid al eeuwenlang voor raadsels stelde. Toch onderwierp Jan Swammerdam zich uiteindelijk aan de autoriteit van een profeet, terwijl de Florentijnse dagboekschrijver zijn leven als bisschop eindigde. Ze waren zeker niet de enige onderzoekers die te maken kregen met onverwachte gevolgen van hun ambitieuze jeugd. Vaak veranderden zulke ambities in vertwijfeling, angst of verbittering. In dit boek onderzoekt historicus Luuc Kooijmans de redenen hiervoor.