“Standenonderwijs” biedt een biografisch portret van Frans Leijnse, een radicaal sociaaldemocraat, politicus en socioloog geboren in Rotterdam in 1947. De schrijver beschrijft Leijnse’s achtergrond als kind uit een arbeidersgezin in Rotterdam-Zuid en zijn opklimming op de sociale ladder. Deze achtergrond veroorzaakt een constante druk om zich aan te passen, maar fungeert tegelijkertijd als bron van inzicht. Dit inzicht richt zich onder meer op het klassenkarakter van het Nederlandse onderwijs en de rol die onderwijs speelt in het behouden van maatschappelijke ongelijkheid. Al tijdens zijn studententijd ontwikkelt Leijnse radicale ideeën hierover, die hij behoudt in zijn verschillende functies als lid van de Eerste en Tweede Kamer, de Sociaal-Economische Raad, voorzitter van de Vereniging van Hogescholen, hoogleraar en kabinetsinformateur. In thematisch georganiseerde hoofdstukken bespreekt de auteur de aanhoudende sociale kansenongelijkheid in het voortgezet onderwijs, de klassenstructuur van het hoger onderwijs, de noodzakelijke emancipatie van hogescholen en de behoudende rol van het onderwijsbeleid. Daarnaast benadrukt hij het belang om de academische cultuur en vorming binnen universiteiten te beschermen en centraal te stellen.

Dit boek is de derde publicatie in de serie Tijdsbeelden Onderwijs, onder redactie van Adriaan in ’t Groen. Het eerste deel behandelt de biografie van christendemocraat en onderwijsexpert Willy van Lieshout. Het tweede deel schetst een portret van sociaaldemocraat en voormalig minister Jos van Kemenade, met nadruk op zijn belangrijke bijdragen aan het thema Sociale Ongelijkheid en Onderwijsbeleid. De reeks heeft als doel om onderwijsbeleid in een historische context te plaatsen en te begrijpen, onder meer via gesprekken, interviews en originele teksten van visionaire beleidsmakers die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van het Nederlandse onderwijs.