Dit handboek introduceert een aanpak om kritisch om te gaan met de enorme hoeveelheid informatie die we tegenwoordig tegenkomen, evenals met de manier waarop deze situatie in zowel het verre als nabije verleden werd geprojecteerd. Het behandelt de vraag hoe we bronnen kunnen opsporen, kritisch kunnen analyseren en vooral hoe we moeten handelen wanneer bronnen elkaar tegenspreken. Met andere woorden, hoe confronteren we verschillende getuigenissen over dezelfde gebeurtenissen om uiteindelijk tot een interpretatie van de feiten en hun achterliggende motieven te komen die zo dicht mogelijk bij de waarheid ligt? Het tweede deel van het boek richt zich op de historische synthese en onderzoekt specifiek hoe samenlevingen door de eeuwen heen hun verleden hebben voorgesteld. Ook de evolutie van ‘geschiedenis’ als een zelfstandig wetenschapsgebied wordt besproken: in welke mate hebben ideologische, politieke en filosofische overtuigingen invloed gehad op ons beeld van het verleden? Deze methode is niet alleen nuttig voor historici, maar ook voor studenten en onderzoekers in diverse andere vakgebieden binnen de humane en sociale wetenschappen.