In 1129 werd, in een bocht van de rivier de Linge, een paar kilometer ten zuiden van Culemborg, de abdij Mariënweerd opgericht. Deze Norbertijner abdij, met haar uitgestrekte complex, was een van de belangrijkste religieuze instellingen in de noordelijke Nederlanden. Haar aanzien kwam niet alleen voort uit het beheer van zes dochterstichtingen, de verworven patronaatsrechten en de maatschappelijke invloed van haar abten, maar vooral uit haar uitgebreide landbezit, dat duizenden morgens landbouwgrond omvatte. Dit abdijdomein vormt het middelpunt van Van Bavels studie. Aanvankelijk breidde het domein zich uit dankzij schenkingen van de oprichters, de familie Van Cuijk, en later ook van het Hollandse gravenhuis. Toen de Van Cuijks kort na 1129 hun machtspositie verloren, moest de abdij zelfstandig opereren. De rechten op de abdij waren verspreid over diverse instanties en werden beperkt door ingebouwde zekerheden. Hierdoor kon Mariënweerd relatief autonoom functioneren zonder expliciete vrijstellingen of privileges. Toen de schenkingen afnamen, wist Mariënweerd haar grondgebied toch verder uit te breiden door vanaf 1305 een grote aankoopcampagne te starten. Deze aankopen werden gefinancierd met de hoge inkomsten uit verpachte abdijgoederen. De aangekochte grond was bijna altijd al ontgonnen. Het idee dat Norbertijnen zelf woeste gronden ontgonnen, klopt niet. Rond 1350 stopte de uitbreiding plotseling. De financiële problemen waren zo groot dat een deel van het bezit moest worden verkocht. Toch bleef er een indrukwekkend domein over, waarin de uithoven een cruciale rol speelden. Dankzij de overgeleverde pachtadministratie uit de vijftiende en zestiende eeuw konden de nominale pachtprijzen, regelingen en werkelijke betalingen worden gereconstrueerd. Andere inkomstenbronnen waren de tienden en opbrengsten van het agrarische bedrijf van de abdij. Van Bavel onderzoekt de verwerving en het beheer van de goederen tegen de achtergrond van de geografische omgeving, de relaties met verschillende families, religieuze factoren binnen de Norbertijner orde, de geschiedenis van de abdij en vooral de sociaal-economische ontwikkelingen. Zo wordt de abdij economisch geanalyseerd en krijgt de lezer inzicht in haar rol als grootgrondbezitter.