De rol van de overheid in de maatschappij is momenteel onderwerp van intens debat. De behoefte aan een leidende overheid lijkt flink te zijn verminderd, en het vertrouwen in de ‘maakbaarheid van de samenleving’ is verdwenen. Veel mensen geloven dat de overheid te groot is geworden en te veel invloed heeft op het sociale leven. Er is een voorkeur voor een kleinere overheid die, dankzij haar beperkte omvang, efficiënter en effectiever zou kunnen werken. Dit idee is een reactie op de trends van vóór 1980, toen de overheid in de hele westerse wereld steeds groter werd. De discussie die hierover plaatsvindt in de media en de politiek vertoont overeenkomsten met de situatie in Nederland tussen 1850 en 1913, de periode die in deze studie wordt onderzocht. In de literatuur wordt enerzijds verondersteld dat het overheidsbeleid in deze tijd werd gedomineerd door het laissez-faire principe. De staat zou in de negentiende eeuw een minimale rol hebben gespeeld, zich vooral richtend op wetgeving, ordehandhaving, rechtspraak en landsverdediging. De liberalen worden hierbij gezien als de drijvende kracht achter dit beleid. Anderzijds schetst de literatuur een beeld van een actieve overheid die een belangrijke rol zou hebben gehad in het stimuleren van de moderne economische groei in Nederland. Vanuit deze tegenstrijdige perspectieven onderzoekt de auteur de financiële aspecten van het overheidsbeleid in relatie tot de economische veranderingen tussen 1850 en 1913.