Elk groot project gaat gepaard met onzekerheden die betrekking hebben op zaken zoals planning, financiering en haalbaarheid. Vaak worden deze onzekerheden uitsluitend als negatief beschouwd vanwege de risico’s die ze met zich meebrengen. Dit is jammer, want vooral in de vroege stadia van een project zijn onzekerheden onvermijdelijk; ze kunnen zowel een bedreiging als een kans vormen. Het boek “Managen van onzekerheden” biedt een verfrissend perspectief op het omgaan met risico’s en kansen in alle fasen van bouwprojecten. Het behandelt vragen zoals waarom bestuurders anders omgaan met onzekerheid dan projectmanagers, hoe je ervoor zorgt dat de boodschap over projectonzekerheid goed overkomt bij betrokkenen, en hoe je communiceert met direct betrokkenen en de projectomgeving over risico’s en kansen.

Effectief onzekerheidsmanagement gaat verder dan alleen de instrumentele kant, zoals het bijhouden van onzekerheden in software-tools en het regelmatig bespreken ervan tijdens vergaderingen. De echte succesfactor ligt in het bevorderen van bewustzijn over onzekerheden binnen het projectteam, met aandacht voor de verschillende percepties van onzekerheden, en in het creëren van een cultuur waarin men open kan praten en rapporteren over onzekerheden en hun beheersing. Door de praktische benadering, heldere schrijfstijl en vele toepassingsmogelijkheden is “Managen van onzekerheden” een onmisbaar boek voor iedereen die betrokken is bij het management van grote (bouw)projecten.

Recensie door BuildingInnovation (augustus 2008), geschreven door Janet Tabak, docent Bouwmanagement aan Saxion Enschede, Academie Bedrijfskunde & Ondernemen.

Er is een verschuiving gaande in de bouwsector; contracten worden op nieuwe manieren afgesloten, wat leidt tot een andere invulling van procesbewaking. Deze nieuwe werkwijzen kunnen ook nieuwe onzekerheden met zich meebrengen, en het is essentieel om deze risico’s te identificeren en te managen.

De auteurs benadrukken het belang van het erkennen van de twee kanten van onzekerheid: risico’s en kansen. Terwijl veel bedrijven zich alleen richten op de risico’s, is het ook waardevol om naar de kansen te kijken. Wanneer risico’s leiden tot financiële tegenslagen, kan het zinvol zijn om bewust kansen te creëren die deze tegenslagen kunnen compenseren.

Het boek biedt definities van termen binnen onzekerheidsmanagement en bespreekt de sterke en zwakke punten van de huidige benaderingen. Het stelt dat de kwaliteit van analyses vaak teleurstellend is, omdat de verwachtingen te hoog zijn. Risico’s kunnen wel benoemd en tot op zekere hoogte beperkt worden, maar niet volledig geëlimineerd. De auteurs raden af om een speciale risicomanager of extern bureau in te schakelen voor het opzetten van onzekerheidsmanagement, omdat zij vaak buiten het proces staan en met informatie komen die al bij het projectteam bekend is.

Als verbeterpunt wordt een cyclisch proces voorgesteld, met een vast aantal stappen die herhaald worden. Dit houdt de analyses actueel, wat essentieel is naarmate het proces vordert en er nieuwe informatie beschikbaar komt. Vanuit de theorie van Piney worden enkele richtlijnen geboden voor het omgaan met kansen en risico’s, aangevuld met een praktische aanpak omdat onzekerheden moeilijk in hokjes te plaatsen zijn. Communicatie over onzekerheden is ook cruciaal: hoe informeer je de betrokkenen effectief?

Het tweede deel van het boek biedt een tiental hulpmiddelen voor het toepassen van onzekerheidsmanagement in verschillende fasen van het bouwproces, zoals de RISMAN-methode. Hoewel deze methoden logisch lijken, zijn het fundamentele uitgangspunten voor goed onzekerheidsmanagement en worden ze tijdens de uitvoering vaak over het hoofd gezien. De kracht van dit boek ligt in de duidelijke en beknopte uitleg van deze principes. Ook de tools in het tweede deel zijn zeer nuttig. Een echte aanrader!