In “Misdaad en straf” neemt een arme student het leven van een oude woekeraarster om aan haar geld te komen. Deze beroemde roman van Dostojevski, die al meer dan een eeuw oud is, behandelt thema’s van schuld en boete die nog steeds evolueren. Hedendaagse criminologische stromingen wijzen vaak individuen of groepen aan als de hoofdoorzaak van criminaliteit. In dit dominante discours bestaat er een algemeen aanvaarde opvatting over wat criminaliteit inhoudt en hoe de samenleving en de ogenschijnlijk neutrale staat daarop moet reageren.

De kritische criminologie daarentegen stelt ongemakkelijke vragen. Bijvoorbeeld: waarom krijgt iemand die voedsel uit een winkel steelt een gevangenisstraf, terwijl iemand die klanten bedriegt met een boete wegkomt? Deze stroming onderzoekt hoe mensen in de criminaliteit verzeild raken door te kijken naar politieke, economische en ideologische machtsstructuren. Ter gelegenheid van de herdenking van professor Patrick Hebberechts overlijden pleiten vier auteurs in dit manifest voor de kritische criminologie. Van privacy en ongelijkheid tot Syriëgangers en GAS-boetes, de onderwerpen zijn actueler dan ooit.