Velen associëren een boerderij met landelijke gebieden. Dit boek biedt een diepgaand inzicht in de vroegere rol van boerderijen en hun bewoners binnen en rondom steden. Tijdens het onderzoek naar de stedelijke aanwezigheid van boerderijen is er aandacht besteed aan archeologische vondsten en het ontstaan van stadsboerderijen. Bekende onderzoekers die zich hebben verdiept in de typologie en ontwikkeling van boerderijen, bespreken de verschillende types boerderijen en stallen. Traditionele, vaak regio-specifieke opvattingen over boerderijbouw hebben een belangrijke en langdurige invloed gehad op de vorm, constructie, en architectuur van stadsboerderijen.

Het economische en sociale bestaan van de stadsboer wordt onderzocht, waarbij wordt gekeken naar hun activiteiten sinds de middeleeuwen en hoe zij leefden en werkten. Naast de rechten en plichten van de stadsboer als stadsburger, spelen sociale aspecten zoals naoberschap een belangrijke rol. Hoewel er soms een stadsweide beschikbaar was, moesten boeren vaak hun koeien buiten de stadsmuren laten grazen. Vooral in het midden en oosten van het land verenigden stadsboeren zich in marken of malen, waarbij ze gebruik maakten van gemeenschappelijke weides, de zogenaamde meenten. Deze unieke situatie voor de stadsboer was cruciaal en bepaalde hun bestaansrecht tot de invoering van de Markewet in 1886. In natte gebieden werden weilanden vaak gepacht, en soms waren verafgelegen weilanden eigendom. Stadsboeren moesten deze soms met een schouw of praam vol melkbussen bereiken.

De binnenlandse handel en de import van ossen uit Denemarken, de zogenaamde “Ossendrift”, waren jarenlang essentieel voor de vetweiderij van stadsboeren. Zelfgemaakte producten werden op lokale markten verkocht. In de Nieuwe Tijd deden zich tal van nieuwe boerderijtypen voor, maar door de snelle technologische ontwikkelingen na de mechanisatie konden stadsboeren economisch niet meer concurreren, wat leidde tot hun teloorgang.

In zestien steden wordt, na een historische terugblik op de rol van boerderijen, speciale aandacht besteed aan de voormalige stadsboerderijen die niet langer agrarisch functioneren.

Gerrit van der Zee (1949) is bouwkundige en heeft zich al tientallen jaren gespecialiseerd in boerderijen, met een bijzondere focus op stadsboerderijen. Hij heeft diverse boerderijstichtingen geadviseerd en was lid van verschillende monumentencommissies.