Sport was een essentieel element in de Griekse cultuur. Het beoefenen van sport speelde een cruciale rol in de opvoeding van Griekse jongeren, diende als basis voor militaire training en was de favoriete vrijetijdsbesteding voor Griekse mannen. Sport weerspiegelde ook de kernwaarden en normen die belangrijk waren in het burgerleven. Grieken trainden naakt en besteedden veel aandacht aan lichaamsverzorging. In de sportscholen werd niet alleen aandacht besteed aan atletiek en vechtsporten, maar ook aan activiteiten die lijken op onze moderne gymnastiek en fitness. Dit leidde tot een uitgebreide lichaamscultuur. Onder leiding van verschillende trainers werd er hard gewerkt om het lichaam in topvorm te krijgen. Sport was in Griekenland ook een onderdeel van grote religieuze festivals, met als bekendste voorbeeld de Olympische Spelen, die meer dan duizend jaar in de oudheid werden gehouden ter ere van de god Zeus. Een Olympische overwinning werd gezien als een godsgeschenk en het overtreden van de regels werd als heiligschennis beschouwd, bestraft door de goden. Sport was nauw verbonden met sociale normen, esthetische idealen en seksuele gewoonten. Dit rijk geïllustreerde boek over Griekse sport is een bronnenboek: het biedt inzicht in verschillende aspecten van sportbeoefening aan de hand van vertaalde teksten uit de Griekse literatuur. De informatie uit deze bronnen is zeer divers: gedetailleerde feiten over afzonderlijke sporten, ongeloofwaardige verhalen, filosofische discussies over training, tips voor atleten, droomanalyses over sport, roddels over romantische ontmoetingen in sportscholen en kritische noten over professionalisering in de sport. Een andere onmisbare bron is de beeldende kunst. De fascinerende afbeeldingen op Griekse vazen uit de zesde en vijfde eeuw voor Christus tonen atleten in actie en onderstrepen het belang van lichaamscultuur. De prachtige Griekse sculpturen verleenden atleten een heroïsche status. Deze beelden maken nog steeds indruk en houden de herinnering aan Griekse atleten levend tot op de dag van vandaag.

**Inhoud**

– Voorwoord 6
– I. Inleiding 9
– II. Sport bij Homeros 13
1. Lijkspelen voor een vriend 14
– Wagenrace 14
– Boksen 19
– Worstelen 21
– Hardlopen 22
2. Een held uitgedaagd 23
– III. De oorsprong van de Olympische Spelen 27
– IV. Een wandeling door Olympia 37
– V. De Ronde van de Spelen en het Festival in Olympia 57
1. Programma, regels en overtredingen 61
2. Wagen- en paardenraces 70
3. Pentathlon 78
4. Discuswerpen 85
5. Speerwerpen 90
6. Verspringen 94
7. Hardlopen 97
8. Worstelen 106
9. Boksen 113
10. Pankration 120
11. Prijzen, overwinning en eer 124
– VI. Vrouwen en atletiek 141
– VII. Topsporters 151
– VIII. De Training 169
1. Het gymnasion en de palaistra 169
2. Bloed, zweet en tranen 178
3. Bloot is mooi 183
4. Sport en erotiek 187
5. De trainer en zijn vak 203
6. Professionalisering 213
– IX. Sport en Opvoeding 221
– X. Sport: een politiek middel 233
– XI. Verguisd of Geïdealiseerd 249

**Verklarende woordenlijst 261**

**Lijst van Olympiaden 276**

**Bronnen 278**

**Bibliografie 280**

**Verantwoording van de illustraties 282**

**Register 287**