Nederland staat op het punt om de grootste hervorming van de verzorgingsstaat ooit door te voeren. Voortaan moeten mensen eerst zelf het initiatief nemen voordat de overheid of professionals hulp aanbieden, zoals bij thuiszorg of begeleiding naar werk. In de Troonrede werd gesproken over de overgang van een traditionele verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Wat houdt dit precies in en hoe bereiken we dit doel? Het besef over de diepgang van deze veranderingen is nog niet wijdverbreid. Een simpel beroep op de eigen verantwoordelijkheid van burgers of het overdragen van taken aan gemeenten is niet voldoende. Er is behoefte aan inzicht in vormen van participatie en zelfredzaamheid en wat daarvoor nodig is. Lokale overheden moeten constant in gesprek blijven met burgers om te bepalen welke ondersteuning nodig is wanneer werken, zorgen of leren niet vanzelfsprekend is. Het is van groot belang te voorkomen dat mensen in armoede vervallen.