Het beschrijven van ontwikkelings- en veranderingsprocessen vormt een uitdaging, vooral binnen de opvoedkunde. Om te onderzoeken hoe fundamenteel onderzoek kan bijdragen aan het oplossen van dergelijke problemen, presenteert de auteur eerst een visie, gebaseerd op hedendaagse epistemologische inzichten, over de taken en mogelijkheden ervan. In deze visie verkrijgt elk standpunt of elke beschrijving van de werkelijkheid zijn geloofwaardigheid door wat daarbij stilzwijgend als vanzelfsprekend wordt aangenomen. Het is niet mogelijk om standpunten te baseren op een ‘ongeconceptualiseerde’ werkelijkheid. Men is altijd afhankelijk van een specifiek perspectief dat niet ter discussie staat. Daarom kan fundamenteel onderzoek zich niet richten op ‘de’ of ‘de juiste’ basis van pedagogisch denken. Het doel is om de complementariteit tussen het vanzelfsprekende en het betwistbare te ontdekken, en zo de mogelijkheden en beperkingen van bepaalde beschrijvingsvormen bloot te leggen. De rol van verschillende soorten aannames in uiteenlopende beschrijvingen van bewegings- en veranderingsprocessen, elk met hun beperkingen, vormt een rode draad door de tekst. De behoefte aan wetenschappelijke concepten en theorieën die de dynamiek van processen, zoals morele ontwikkeling, kunnen uitdrukken, wordt geïllustreerd met het voorbeeld van rivaliserende groepen voetbalsupporters.