De neurotische persoonlijkheid van deze tijd
📚 Samenvatting boek:
Karen Horney (1885-1952) wordt beschouwd als een van de meest originele en invloedrijke denkers over de moderne mens en zijn psychologische problemen. Als Duits-Amerikaanse psychoanalytica was zij niet alleen een pionier als vrouwelijke wetenschapper in haar vakgebied, maar introduceerde zij ook een revolutionaire benadering door de klassieke theorieën van Sigmund Freud te bekritiseren als inflexibel, vruchteloos en mannelijk georiënteerd. Haar eerste belangrijke publicatie, «De neurotische persoonlijkheid van deze tijd», onderzoekt de werking en achtergronden van neurosen en werd zowel in professionele kringen als bij een breder publiek direct een succes. Het boek biedt een perspectief waarin psychische problemen worden gezien als interne conflicten binnen hun sociaal-culturele context, waardoor afstand wordt genomen van freudiaanse begrippen zoals het «Oedipuscomplex» en «penisnijd». Deze benadering heeft nog steeds een grote invloed op de huidige opvattingen over wat «neurotisch» en «normaal» gedrag is. Het blijvende belang van dit boek ligt ook in de herkenbare beschrijvingen van «neurotische persoonlijkheden». Horney schrijft in een heldere stijl, vrij van de pseudo-wetenschappelijke taal die veel psychoanalytische werken ontsiert, wat «De neurotische persoonlijkheid van deze tijd» bijzonder relevant maakt. In de neurosetheorie die zij in dit boek ontwikkelde, zijn de vernieuwende thema’s uit haar latere werk, zoals «vervreemding», «overcompensatie», «machtswellust», «schuldgevoel», «angstneurose» en «zelfrealisatie» al aanwezig. Het feit dat deze concepten nu ook buiten de psychologie deel uitmaken van het moderne mensbeeld, onderstreept de invloed van dit boek. Alles wijst erop dat Horneys benadering, waarin sociaal-culturele verhoudingen, interne spanningen en interpersoonlijke relaties centraal staan als basis voor psychische aandoeningen, vandaag de dag een nieuwe actualiteit en urgentie heeft gekregen. «Dit is een buitengewoon goed en uiterst belangrijk boek; de genialiteit spat van elke pagina af.» – American Psychology «Wie de mens echt wil begrijpen, zou dit boek moeten lezen.» – The Lancet