Aspect monografie – Om erger te voorkomen
📚 Samenvatting boek:
In dit baanbrekende werk wordt de vraag onderzocht hoe het mogelijk was dat zo’n groot aantal joodse mensen uit Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Duitse vernietigingskampen werd gedeporteerd. Een belangrijke factor hierbij was de vlucht van koningin Wilhelmina naar Engeland, gevolgd door het kabinet, waardoor de regering buiten Nederlands grondgebied kwam. Dit leidde ertoe dat de bezetter het aanvankelijk niet-antisemitische militaire bestuur moest vervangen door een Duits burgerlijk bestuur, geleid door vier uitgesproken antisemieten. In dit boek ontbreekt uiteraard niet een grondige analyse van de Joodse Raad en de collaborerende rol van verschillende hoge ambtenaren, waaronder secretarissen-generaal, de Hoge Raad, de politie en de spoorwegen, met alle verschrikkelijke gevolgen voor de joodse gemeenschap. Zelfs meer dan vijftig jaar na de oorlog blijft dit boek een schokkende leeservaring, omdat de kern universeel is: de mythes die we in stand houden tegen beter weten in, omdat de waarheid te pijnlijk is. Van der Zee’s bijdrage aan het ontmantelen van het barmhartigheidsimago van Wilhelmina is zowel verhelderend als confronterend. – NRC Handelsblad – De details die Van der Zee presenteert zijn wellicht niet allemaal ‘nieuw’, maar samen vormen ze een ronduit onthutsend beeld. – Rene Zwaap, De Groene Amsterdammer – Nanda van der Zee erkent de inspanningen van sommige Nederlanders die Joodse kinderen hielpen ontsnappen en de betekenis van de Februaristaking; toch maakt haar zorgvuldige onderzoek duidelijk dat deze individuele verzetsdaden niet opwegen tegen de mythe dat Nederlanders massaal tegen de Duitse bezetters in opstand kwamen. – Die Zeit –