Het is eigenlijk opmerkelijk. Grootschalige veranderprocessen binnen organisaties lijken soms weinig effect te hebben. Tegelijkertijd zijn er situaties waarin organisaties zich snel ontwikkelen zonder dat er sprake is van formele veranderinitiatieven. Hoe komt dit? Traditionele managementliteratuur gaat ervan uit dat organisatieverandering beheerd moet worden. De gedachte is dat zonder management er te weinig gebeurt, het tempo niet hoog genoeg ligt, of dat de richting ontbreekt. Maar is het wel zo dat organisaties alleen veranderen door de tussenkomst van managers? Misschien moeten we organisaties niet primair zien als het product van managers, maar als het resultaat van alles waar zowel interne als externe mensen aan werken. Managers zijn dan niet het middelpunt van verandering, maar slechts een van de vele betrokkenen. Natuurlijk zijn ze belangrijk, maar niet de enige factor. Met andere woorden: is de ontwikkeling van organisaties afhankelijk van de ‘hoofdzinnen’ zoals veranderplannen en KPI’s van het management, of juist van wat er verder omheen gebeurt? Dit boek onderzoekt wat er werkelijk gebeurt binnen de dagelijkse praktijk van organisatieontwikkeling. Is dat uitsluitend het resultaat van managementprocessen of spelen er nog andere dynamieken mee? Het et-ceteraprincipe (zie ook www.etceteraprincipe.nl) biedt nieuwe inzichten, zowel theoretisch als praktisch, over organisatieverandering en -ontwikkeling, en legt de nadruk op vaak over het hoofd geziene aspecten in de management- en veranderliteratuur. In dit boek worden organisaties gezien als symmetrische, polycentrische, polyvalente en polyvocale processen, waarbij macht, sociale netwerken, complexiteit, eilanden en eilandhoppen, veranderende verhalen, (stille) revoluties, zelforganisatie, onvoorspelbaarheid en onbeheersbaarheid centraal staan. De kernvraag is: hoe kun je de doelen realiseren waarvoor je staat, terwijl je eigenlijk relatief weinig controle hebt over wat er binnen en buiten de organisatie gebeurt? Thijs Homan, Prof. dr. Thijs H. Homan, is hoogleraar Change and Implementation aan de Open Universiteit en verbonden als universitair hoofddocent en senior projectleider aan het Centre for Leadership and Personal Development van Universiteit Nyenrode. Daarnaast werkt hij als zelfstandig organisatieadviseur en opleider op het gebied van organisatieverandering.