Eer tegen eer
📚 Samenvatting boek:
Een van de meest beruchte ontvoeringen in de Republiek vond plaats in 1664, toen Catharina van Orliens op de avond van 17 maart met geweld uit haar ouderlijk huis in Den Haag werd meegenomen door Johan Diederik de Mortaigne. Deze opzienbarende gebeurtenis is onderdeel van een verzameling van 200 gevallen uit de periode 1580-1795 die Rolf Hage heeft gedocumenteerd. Historici en juristen maken doorgaans onderscheid tussen ontvoeringen met geweld en vrijwillige ‘doorgaan’, waarbij de jonge vrouw instemt met het vertrek. Motieven voor de ontvoerder waren vaak lust, hebzucht of lagere sociale status, terwijl de vrouw vaak een conflict thuis motiveerde. Vanuit het perspectief van ‘eer’ heeft Rolf Hage vijf typen ontvoeringen geïdentificeerd: Ontdekking, Overrompeling, Weigering, Eigenrichting en Familieruzie. De eer die Catharina, Johan Diederik en andere koppels nastreefden, stond in contrast met de opvattingen van familie, overheid en kerk, die de schande van ontvoering benadrukten. Hier stond dus Eer tegenover eer.
De databank over ontvoeringen geeft toegang tot de meer dan 200 casussen uit de periode 1580-1795 die Rolf Hage voor zijn onderzoek heeft geanalyseerd. Ook zijn er enkele kluchten opgenomen.