Sinds de oprichting in 1992 heeft de EU zich ontwikkeld van een internationale organisatie naar een Europese democratie. Het Verdrag van Maastricht introduceerde het burgerschap van de Unie, terwijl het Verdrag van Amsterdam het begrip democratie in de kernwaarden van de EU opnam en ‘Lissabon’ de Europese Unie als een democratie vormde zonder dat de Unie een staat werd. Deze ontwikkeling was niet voorspeld door politici en academici. Volgens de gangbare theorieën had de EU ofwel een soevereine Europese staat moeten worden of een Europa van soevereine staten. De theorie van democratische integratie, die in deze monografie wordt gepresenteerd, vervangt het verouderde paradigma van het Westfaalse systeem van internationale betrekkingen door het burgerperspectief van democratie en de rechtsstaat. Vanuit deze invalshoek lijkt het vanzelfsprekend dat als twee of meer democratische staten besluiten om de uitoefening van soevereiniteit op een aantal terreinen te delen om gemeenschappelijke doelen te bereiken, de organisatie die zij hiervoor oprichten ook democratisch moet zijn. De theorie van democratische integratie stelt dat de ontwikkeling van de EU kan worden samengevat in de uitspraak dat de Unie evolueert van een gemeenschappelijke markt naar een gemeenschappelijke democratie. ‘Hoeksma ontkracht het wijdverbreide geloof dat een monetaire unie zonder staat niet levensvatbaar is’. Yves Mersch, lid van de directie van de Europese Centrale Bank, ‘…moedigt alle Europeanen aan om deel te nemen aan het democratische leven van de Unie’. Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, ‘De theorie van democratische integratie biedt de EU een denkmodel waarin de Unie kan evolueren van een gemeenschappelijke markt naar een gemeenschappelijke democratie’. Internationale Spectator.