Elke dag ondergaan in Nederland honderden mensen een operatie. Dit verloopt vrijwel altijd probleemloos, zo probleemloos zelfs dat velen niet meer beseffen hoe uitzonderlijk dat eigenlijk is. Zelfs een relatief eenvoudige ingreep kan op diverse manieren mislukken. Dat dit zelden gebeurt, komt niet alleen door de individuele kwaliteiten van de medici en paramedici die betrokken zijn, maar vooral door de kwaliteit van hun samenwerking. Dit geldt nog sterker voor operaties bij patiënten met bijkomende aandoeningen of voor niet-geplande chirurgie. Een operatie is vrijwel altijd een multidisciplinaire onderneming; zonder chirurg is er geen operatie, maar evenmin zonder anesthesist of verpleegkundig personeel. Voor een chirurg volstaat technische vaardigheid niet langer; hij moet ook inzicht hebben in factoren buiten zijn specialisme die zijn aanpak beïnvloeden. Hetzelfde geldt voor de anesthesist en andere specialisten. Dit boek speelt in op die behoefte. Het richt zich op de chirurgische ingreep als het centrale punt van medische en paramedische disciplines. Het is niet geschreven voor één specialisme, maar voor iedereen die professioneel betrokken is bij peri-operatieve zorg. In lijn met dit idee zijn de meeste hoofdstukken geschreven door auteurs uit verschillende vakgebieden. Het boek is bedoeld voor basisartsen, maar door zijn specifieke karakter kunnen ook (gespecialiseerde) verpleegkundigen er goed mee uit de voeten. In het eerste deel wordt zoveel mogelijk de chronologische volgorde gevolgd van een patiënt die een operatie ondergaat. Het behandelt de algemene principes van peri-operatieve zorg: complicatiepreventie, pre-operatief onderzoek, premedicatie, anesthesietechnieken, paramedische zorg, postoperatieve pijnbestrijding, enzovoort. Wat in dit deel besproken wordt, geldt voor iedere operatiepatiënt, ongeacht de operatie-indicatie of bijkomende diagnoses. Deel twee richt zich op bijkomende aandoeningen. Hoe bereid je bijvoorbeeld iemand met ernstige bronchitis voor op een operatie? Wat zijn de risico’s? Welke anesthesietechniek heeft de voorkeur in zo’n situatie? Vele bijkomende aandoeningen worden besproken. In dit deel is het type operatie van ondergeschikt belang; het draait om de effecten van bijkomende aandoeningen. Deel drie behandelt specifieke chirurgische ingrepen. Het bespreekt de postoperatieve zorg na chirurgische interventies van een bepaald type: buikchirurgie, cardiopulmonale chirurgie, neurochirurgie, enzovoort. Zowel medische als verpleegkundige aspecten komen aan bod. Het vierde deel is een zeer praktische leidraad, gericht op veelvoorkomende postoperatieve problemen zoals pijn, nabloedingen, koorts en leverstoornissen. De unieke opzet van het boek ligt in de maatregelen die genomen kunnen worden om de risico’s van een chirurgische procedure zoveel mogelijk te minimaliseren. Iedereen die betrokken is bij de zorg voor een chirurgische patiënt heeft de verantwoordelijkheid om hier zo goed mogelijk aan bij te dragen. Peri-operatieve zorg kan hierbij een waardevolle ondersteuning bieden.