De begrippen participatiesamenleving, actief burgerschap en doe-democratie worden al jaren door de politiek omarmd, met de wens dat burgers vaker zelf het heft in handen nemen, vooral als het gaat om hun directe leefomgeving. Maar wat op het eerste gezicht simpel lijkt, blijkt vaak complexer te zijn. Overheden en andere organisaties, die jarenlang verschillende taken hebben vervuld, vinden het soms lastig om hun grip te verminderen. Zijn burgers wel echt gelijkwaardige partners in hun ogen? Of benaderen overheden en welzijnsinstanties burgers vaak nog op een betuttelende manier? En tot welke groep behoren we als we het hebben over actief burgerschap? Doet iedereen wel mee en is dat voor iedereen mogelijk?

Dit boek verkent deze kwesties vanuit verschillende invalshoeken. Het doel is om inzicht te geven in hoe burgers meer betrokken kunnen worden bij zaken in hun buurt, op een manier die hen daadwerkelijk invloed geeft. Vier wetenschappelijke perspectieven worden belicht. Historicus Patrick van Schie onderzoekt hoe de gemeenschap zichzelf organiseerde voordat de overheid zich ermee bemoeide en welke bezwaren deze inmenging kan oproepen. Emeritus hoogleraar Joop van den Berg bespreekt hoe deze nieuwe vormen van burgerbetrokkenheid zich verhouden tot ons stelsel van representatieve democratie. Juriste Esmée Driessen bekijkt in hoeverre de huidige wet- en regelgeving ruimte biedt voor burgerinitiatieven of aanpassing nodig heeft. Hoogleraar vrijwilligerswerk Lucas Meijs plaatst deze initiatieven binnen de context van civil society-organisaties en introduceert het concept van de wijkBV.

Verder delen bewoners uit vier uiteenlopende Nederlandse buurtgemeenschappen hun ervaringen, vastgelegd en geanalyseerd door Bea Moed, Philine van Overbeeke en Ruud Reutelingsperger. Uit hun verhalen blijken de wensen, de mogelijkheden die zij voor hun buurt zien en de obstakels die zij tegenkomen op de weg naar een samenleving waarin burgers zich, los van overheidsbemoeienis en andere instanties, volledig kunnen inzetten voor hun eigen leefomgeving.

Het Institute for Social Enterprising (IFSE) is een drievoudige alliantie, opgericht in 2019, die nieuwe modellen ontwikkelt voor samenwerking tussen burgers, overheid en marktpartijen in Nederland en daarbuiten.

Dit boek is het resultaat van dit initiatief.

NBD Biblion over ‘Burgers ontvoogd’:
‘Het boek is helder en grondig geschreven en zal vooral geïnteresseerde lezers in dit onderwerp aanspreken.’