LUCIUS ANNAEUS SENECA Natuurverschijnselen Een studie Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door John Nagelkerken.

Aardbevingen, donder en bliksem, meteoren en kometen, wolken, water en wind: fenomenen die vaak moeilijk te begrijpen zijn en soms angst inboezemen, zowel voor ons als voor de mensen uit de Oudheid. Seneca (ca. 4 v.Chr. – 65 n.Chr.), een filosoof uit de antieke tijd, onderzocht deze verschijnselen soms door observatie, maar meestal vanuit zijn studie. Hij kwam tot inzichten over hun oorsprong die verrassend dicht in de buurt komen van de hedendaagse wetenschappelijke verklaringen. Zijn eigen observaties gebruikte hij vooral in zijn beschrijvingen van de Nijl, aangezien hij vanwege ademhalingsproblemen een tijd in Egypte heeft gewoond. Ook maakte hij in Campanië, in de omgeving van Napels, een zware aardbeving mee in het jaar 63, zestien jaar voor de vernietiging van Pompeii door de uitbarsting van de Vesuvius.

Binnen het uitgebreide oeuvre van Seneca, dat zich met name concentreert op ethische thema’s (ook in dit boek maakt hij ruimte voor enkele moralistische beschouwingen), heeft Natuurverschijnselen een unieke positie. Het is bijna het enige bewaard gebleven werk dat ons gedetailleerd informeert over de opvattingen van de oude stoïcijnen over natuurlijke verschijnselen. Samen met de bewaard gebleven Meteorologica van Aristoteles, waar Seneca vaak naar verwijst, vormt het een essentiële bron van kennis over deze wetenschapstak. Bovendien verwijst het regelmatig naar ideeën van andere filosofen, wier werken vaak in de loop der tijd verloren zijn gegaan. Seneca schreef dit werk op hoge leeftijd, na zich in 62 teruggetrokken te hebben uit de politiek na de dood van zijn collega Burrus (zij hadden samen Nero sinds zijn jeugd begeleid en hem in zijn eerste regeringsjaren als adviseurs bijgestaan). Nero hechtte steeds minder waarde aan zijn raad en verdacht hem uiteindelijk zelfs van betrokkenheid bij een samenzwering. Ten slotte werd Seneca gedwongen om zichzelf van het leven te beroven.

Uitgeverij Damon brengt met trots de eerste volledige Nederlandse vertaling van dit werk sinds 1661 uit.