Op 25 september 1945 keerde de Tweede Kamer terug naar het Binnenhof. Om één uur ‘s middags opende voorzitter J.R.H. van Schaik de plenaire vergadering met een hamerslag, net zoals hij deze op 10 mei 1940 had geschorst. Tussen deze momenten lagen ‘vijf lange bange jaren’ van bezetting.

De heropening van de Tweede Kamer verliep niet zonder problemen. Het mandaat van de leden was al in 1941 verlopen en bovendien was de Kamer niet meer volledig bezet – een kwart van de zetels bleef onbezet. Belangrijker nog was het heersende idee dat het ‘vooroorlogse’ parlement niet langer representatief was voor het bevrijde Nederland. Pas wanneer de dappere mannen en vrouwen uit de bezettingstijd en de opkomende maatschappelijke stromingen een stem kregen, kon men weer spreken van een echte ‘volksvertegenwoordiging’. Dit was voor het kabinet dan ook een reden om de bevoegdheden van het parlement voorlopig sterk in te perken.

Hoe wist de Tweede Kamer toch haar rol te hernemen? Door simpelweg weer aan de slag te gaan en terug te grijpen op vertrouwde routines en middelen. Hoewel ze in de herfst van 1945 nog niet veel kon bereiken, slaagde ze erin meer te doen dan de regering had verwacht. Er was weer een Tweede Kamer, en dat was zoals het hoorde.