Tijdens de Duitse bezetting werkten tal van Nederlandse bedrijven op grote schaal samen met de Duitsers. Bekende voorbeelden zijn de ‘bunkerbouwers’, maar ook andere sectoren zoals scheepsbouw, metaal, textiel, de banken en de effectenbeurs, evenals bedrijven als Philips, Werkspoor en de Nederlandse Spoorwegen, waren erbij betrokken. Het bedrijfsleven opereerde met de geruststelling van adviezen van de hoogste Nederlandse ambtenaren. Na de bevrijding werd een deel van deze economische collaboratie bestraft, zij het niet altijd consequent. Sommige bedrijven die nauw hadden samengewerkt, werden niet vervolgd, terwijl anderen streng werden aangepakt. Dit was mede te wijten aan het feit dat de economische wederopbouw van Nederland voorrang kreeg.

“Noodzakelijk kwaad” onderzoekt gedetailleerd waarom sommige bedrijven wel en andere niet werden bestraft. Het boek biedt inzicht in de overwegingen van de rechters en de invloed van de politiek op deze beslissingen, een onderwerp dat in de bestaande literatuur nauwelijks is behandeld. Joggli Meihuizen heeft voor deze uitvoerige studie jarenlang onderzoek gedaan in alle relevante archieven en heeft tientallen betrokkenen geïnterviewd. Het boek behandelt opsporing, vervolging, berechting en zuivering aan de hand van talloze concrete gevallen, en is daarmee niet alleen van historisch belang maar ook waardevol voor juridische experts.