Sinds de Verlichting wordt benadrukt dat vrijheid van meningsuiting de kern vormt van een democratische en humane samenleving. Kant stelde dat universele waarden en burgerschap ontstaan uit open en kritisch debat, wat essentieel is om tegenstrijdige belangen en inzichten op een voor iedereen acceptabele manier te verenigen. Deze ideeën vormen de basis voor het ideaal van journalistieke onafhankelijkheid. Echter, zowel in de media als in de samenleving zijn er constant krachten die dit ideaal negeren. Vanaf het einde van de negentiende eeuw heeft de politisering van de media, samen met commerciële invloeden, de journalistieke onafhankelijkheid aangetast. In de jaren zestig en zeventig bloeide de gedachte dat journalisten de waarheid dienen op, wat ook in populaire films over journalistiek tot uiting kwam. Wanneer we naar het medialandschap kijken, blijkt dat deze decennia een tijdelijke opleving waren. Behalve bij de serieuze pers en enkele publieke omroepen, lijken de media nu vaker commerciële belangen of de marktstrategieën van uitgevers te dienen. De druk om aan deze ‘marktwerking’ toe te geven, neemt toe. Dit roept de vraag op welke invloed dit zal hebben op de fundamenten van onze samenleving.