Het boek “Herkanst?” onderzoekt de cruciale rol die diploma’s spelen als toegangsbewijs tot de arbeidsmarkt, en hoe deze papieren in grote mate iemands sociale positie en levenskwaliteit beïnvloeden. Het verkrijgen van een diploma volgt op een lang proces van scholing, selectie en kanalisering. Hoewel men vaak denkt dat dit proces gebaseerd is op meritocratische principes zoals talent en inzet, tonen onderzoekers aan dat bepaalde groepen systematisch benadeeld worden en zonder diploma het onderwijs verlaten. Dit wijst op een ongelijke verdeling van kansen binnen het onderwijs.

Het Tweedekansonderwijs en de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap bieden volwassenen die zonder diploma de middelbare school verlieten, een nieuwe mogelijkheid om alsnog hun diploma te behalen. Het toenemende succes van deze instellingen benadrukt niet alleen het groeiende belang van diploma’s, maar ook de tekortkomingen van het traditionele onderwijssysteem.

Het onderzoek richt zich op het profiel van de herkansers: 1.183 deelnemers van het Tweedekansonderwijs en 1.032 via de Examencommissie werden bevraagd. Wie zijn deze mensen? Hoe verliep hun schoolcarrière? Waarom stopten ze met studeren en wat motiveerde hen om een tweede kans te grijpen? Welke obstakels kwamen ze tegen en wat verwachten ze na het behalen van hun diploma?

De studie toont aan dat het Tweedekansonderwijs en de Examencommissie diverse doelgroepen aantrekken. Vergelijkingen met jongvolwassenen zonder diploma die niet herkansden, onthullen specifieke kenmerken van de herkansers. Dit roept de vraag op of deze programma’s erin slagen om de onderwijskansen (gedeeltelijk) gelijker te maken, of dat zelfs de herkansingsmogelijkheden ongelijk verdeeld zijn.

Daarnaast werden diepgaande gesprekken gevoerd met 25 herkansers en niet-herkansers, waarbij zelden belichte aspecten van het onderwijssysteem aan bod komen. Ignace Glorieux, Ryfka Heyman, Maaike Taelman en Yolis Van Dorsselaer zijn verbonden aan de Onderzoeksgroep TOR van de Vrije Universiteit Brussel, terwijl Marc Jegers deel uitmaakt van de Vakgroep Micro-economie van de profit en non-profit sector van dezelfde universiteit.