De periode tussen Karel de Grote (768) en het einde van de eerste kruistocht (1099) wordt vaak over het hoofd gezien in medische en historische studies. Dit boek brengt daar verandering in. Het onderzoekt meer dan 330 jaar, opgedeeld in twee delen: de bloeitijd van de Karolingers (768-879) en de eerste twee eeuwen van hun nakomelingen, vooral de Vlaamse graven (880-1099).

In tweederde van de bekende ziektes van de Karolingische vorsten geven de bronnen genoeg informatie om een diagnose te stellen of te benaderen. Karel de Grote en zijn opvolgers droegen de geestelijkheid op om de zorg voor zieken te organiseren. De bronnen geven uitgebreide informatie over de zorg voor zieke geestelijken, maar veel minder over de behandeling van zieke leken. Aangezien het westen destijds niet meer beschikte over de belangrijkste medische teksten uit de oudheid, kon de geneeskunde nauwelijks deel uitmaken van de Karolingische renaissance. Vervolgens worden de ziektes van de Vlaamse graven en hun naasten besproken, waaronder de nierziekte van Arnulf I de Grote, een mogelijk geval van lepra in zijn omgeving, de fatale ziekte van zijn zoon Boudewijn III, en het overlijden van koningin Mathildes echtgenoot.

Tot slot worden de toenmalige behandelmethoden besproken, inclusief wonderbaarlijke genezingen, soms in de vorm van slaapgenezing of duiveluitdrijving. Deze bovennatuurlijke genezingen kregen destijds meer aandacht dan de conventionele geneeskunde.

Over de auteur
Johan R. Boelaert is internist-nefroloog (KU Leuven en Parijs). Hij werkte als clinicus in het Brugse Sint-Janshospitaal (AZ Sint-Jan) en richtte daar de afdeling infectieziekten op. Hij deed onderzoek naar infectieziekten bij dialysepatiënten en HIV. Hij is actief in de Brugse medisch-historische werkgroep ‘Montanus’. Hij is de auteur van het derde cahier in deze reeks: De medische renaissance van de twaalfde eeuw. Zoektocht naar kennis en vernieuwing van de ziekenzorg (2014). In dit cahier richt hij zijn interesse op een nog vroegere middeleeuwse periode.