Sommige behandelingen komen niet van de grond zonder de dreiging van straf. Om cliënten enigszins onder druk te zetten om een behandeling te accepteren, vragen behandelaars de justitie om een juridische stok achter de deur. In zulke gevallen moet de behandeling binnen een wettelijk kader plaatsvinden. Dit kan binnen het jeugdstrafrecht zijn of door een kinderbeschermingsmaatregel, eventueel gepaard gaande met een uithuisplaatsing of plaatsing in een gesloten jeugdzorginstelling. Sinds 1 februari 2008 is er binnen het jeugdstrafrecht een nieuwe maatregel voor jeugdigen met gedragsstoornissen: de Gedragsmaatregel. Moeten jongeren met delinquent of afwijkend gedrag nu behandeld of gestraft worden? De psychiater stelt dat er te veel juridisering plaatsvindt; het gedrag is het gevolg van genetica of omgevingsfactoren. De jongere is een product van zijn situatie; hij is bezig met overleven en reageert op zijn omstandigheden. De jurist daarentegen vindt dat er te veel wordt gepsychiatriseerd; elke jongere met een psychiatrisch of psychologisch rapport blijkt gedragsproblemen te hebben en een slecht ontwikkeld geweten. Zonder individuele strafrechtelijke verantwoordelijkheid is er geen straf, en zonder straf is er geen behandeling mogelijk. Behandelen en straffen hoeven echter niet altijd tegengesteld te zijn. Ze kunnen hand in hand gaan. Dit is het onderwerp van lezingen van een kinderrechter, een kinder- en jeugdpsychiater en een pedagoog, die werden gehouden tijdens de studiedag Behandelen of Straffen, georganiseerd door het Team Jeugd van de Rechtbank Amsterdam.