Een van de beroemdste reisverhalen uit de middeleeuwen is het verhaal van Sint Brandaan, een Ierse abt en kloosterstichter uit de zesde eeuw. In de Latijnse tekst ‘Navigatio Sancti Brendani Abbatis’, vermoedelijk ontstaan in de achtste eeuw, wordt beschreven hoe Brandaan de gevaren van de zee trotseerde om een paradijselijk eiland aan de overkant van de Oceaan te bereiken. Vanaf de twaalfde eeuw verspreidde dit verhaal zich door heel Europa in verschillende vertalingen en bewerkingen. Een van deze versies is ‘De reis van Sint Brandaan’, rond 1150 geschreven in de buurt van Trier en bewaard gebleven in latere Middelnederlandse en Duitse manuscripten en drukken. Hoewel er veel overeenkomsten zijn tussen de ‘Navigatio’ en de ‘Reis’, bestaan er ook aanzienlijke verschillen. Het meest opmerkelijke verschil betreft de reden voor de reis. In de ‘Navigatio’ verlaat Brandaan zijn thuisland om het ‘Terra repromissionis’ te vinden. In de ‘Reis’ wordt de tocht echter als een boetedoening gezien. Nadat Brandaan een boek met ongeloofwaardige verhalen over ‘tekenen van onze Heer’ in het vuur gooit, moet hij als straf zelf de waarheid ontdekken. In ‘De bronnen van De reis van Sint Brandaan’ onderzoekt Clara Strijbosch de mysterieuze relatie tussen beide teksten. Ze reconstrueert de inhoud van het verloren oorspronkelijke ‘Reis’-verhaal en vergelijkt het met de ‘Navigatio’, twaalfde-eeuwse teksten over ‘Oosterse’ wonderen en scheppingsverhalen, en oudere Ierse ‘immrama’. De ‘Reis’ blijkt voort te komen uit een Iers verhalencomplex, waarop ook de ‘Navigatio’ gebaseerd is. De auteur van de ‘Reis’ combineerde motieven uit dit complex met elementen uit twaalfde-eeuwse verhalen of paste ze aan op moderne wetenschappelijke inzichten en christelijke tradities. Hij kende de ‘Navigatio’ goed en gebruikte deze naar eigen inzicht. Vermoedelijk speelde twijfel over de waarheidsgetrouwheid van de ‘Navigatio’ een grote rol in de vrijheid die de auteur van de ‘Reis’ nam ten opzichte van deze tekst.