Enkele uren doorbrengen in een donkere, geluidsdichte ruimte kan voldoende zijn om bij normale proefpersonen hallucinaties te veroorzaken. Toch heeft het volledig afgesloten zijn van de buitenwereld ook positieve aspecten: sommige mensen ervaren heldere gedachten en worden er rustiger van. Zou dit de reden kunnen zijn waarom mensen die gevoelig zijn voor psychoses vaak de eenzaamheid opzoeken? Is het alternatief – voor jezelf opkomen en rekening houden met anderen – in complexe situaties te uitdagend voor hen? Het leren opkomen voor jezelf en tegelijkertijd rekening houden met anderen is een ontwikkelingsopgave. Uit gesprekken met bijna vijftig patiënten en hun familieleden ontdekte de auteur dat deze ontwikkeling bij vrijwel iedereen, om zeer uiteenlopende redenen, niet goed was verlopen; de (toekomstige) patiënten waren in hun vroege jeugd of puberteit óf volledig losgeslagen óf juist te meegaand geweest. Zij stelt dat acuut psychotische patiënten grenzen proberen te vinden om hun intense emoties en overweldigende ervaringen te beheersen. Precies op die momenten zijn gezinsleden die stevig tegenwicht bieden van groot belang. Daarom pleit ze voor een nauwe samenwerking tussen patiënt, familie en zorgverleners – iets wat helaas nog niet standaard is in de geestelijke gezondheidszorg. Margreet de Pater heeft meer dan 25 jaar gewerkt met gezinnen van mensen met schizofrenie. Zij is een van de ontwikkelaars van de Transmurale Gezinsbegeleiding, een aanpak waarbij het gezin vanaf het eerste contact met de geestelijke gezondheidszorg betrokken wordt bij de behandeling.