De identiteit van de Peutingerkaart
📚 Samenvatting boek:
Er wordt algemeen aangenomen dat deze kaart uit de dertiende eeuw, vernoemd naar de humanist Konrad Peutinger, een reproductie is van een wegenkaart uit de vierde eeuw na Christus. Het betreft een geografische weergave van het Romeinse Rijk op een perkamenten rol van circa 680 bij 38 centimeter, verdeeld over 11 secties. Dit boek presenteert echter een geheel nieuwe kijk op de Peutingerkaart (PK).
Het onderzoekt hoe mensen in de prehistorie hun routes bepaalden, waarbij astronomische kennis en inzicht in het landschap cruciaal waren. In latere tijden ontwikkelde zich de geografie van kustbeschrijvingen (periploi) en werden landroutes gedocumenteerd. Hoewel het aannemelijk is dat geografen ook kaarten maakten, is er geen enkele bewaard gebleven. Wereldkaarten uit de klassieke oudheid, zoals die van Eratosthenes en Ptolemaeus, zijn online eenvoudig te vinden, maar er wordt gesteld dat het om renaissance-reconstructies gaat.
Tussen de vermeende oorspronkelijke kaart(en) uit de oudheid en ongeveer 1200 na Christus worden vaak diverse mappae mundi gesitueerd. Deze wereldkaarten tonen beelden van Azië, Afrika en Europa, maar waren zeker niet bedoeld als hulpmiddel voor reizen. Een belangrijke geografische bron is samengesteld door de Anonymus van Ravenna. Er zijn veel overeenkomsten met de Peutingerkaart.
In dit boek wordt veel meer waarde gehecht aan het werk van de Anonymus dan gebruikelijk. Met behulp van die documentatie en recente internationale literatuur over de Peutingerkaart, is er een nieuwe interpretatie ontwikkeld van de identiteit van de PK. Dit vormt een krachtige en sympathieke reactie op een misvatting en vooroordeel die al meer dan vijf eeuwen bestaan. Ad Maas (1941) is een publicist die veel artikelen heeft geschreven over de geschiedenis van het eerste millennium en ook veel heeft geredigeerd over die periode, waaronder de Peutingerkaart.