De natuur als bondgenoot onderzoekt de intrigerende vraag: wat heeft de uitvinding van prikkeldraad met de natuur te maken? Het boek richt zich op vragen zoals wie in Nederland het idee kreeg om natuurlijke ‘monumenten’ te behouden en de rol van de Verkade-albums in het vergroten van de interesse in natuurstudie. Het biedt antwoorden door de evolutie van de aandacht en zorg voor natuur en landschap te beschrijven, vanaf het midden van de negentiende eeuw tot nu.

De natuur als bondgenoot is een kroniek vol fascinerende feiten en bevat ongeveer vijftig essays over personen en onderwerpen die verband houden met ‘het erfgoed van Heimans en Thijsse’. De tekst is rijkelijk geïllustreerd met vele, deels onbekende afbeeldingen uit de collecties van de Heimans en Thijsse Stichting en andere instanties.

Ruim 150 jaar geleden was er nog een overvloed aan natuur in Nederland en was natuurbescherming geen aandachtspunt. Sindsdien is er veel veranderd. De aanwezigheid van prachtige en diverse natuurgebieden in het dichtbevolkte Nederland is te danken aan een sterke natuurbeschermingsbeweging die rond 1900 opkwam. Door de mens te zien als bondgenoot van de natuur, en niet als ondergeschikte of overheerser, legden de onderwijzers E. Heimans en Jac.P. Thijsse de basis voor een evenwichtige benadering van de natuur. Zij zagen natuurbescherming en economische vooruitgang niet als tegenpolen, maar als onlosmakelijk verbonden.