Sinds 2007 geldt de Wet medezeggenschap op scholen. Vanaf het begin is een belangrijk punt van zorg voor medezeggenschapsraden dat schoolleiders en besturen de wet niet naleven, vooral op het gebied van informatievoorziening. Aan de andere kant menen directies en besturen vaak dat de raad weinig toegevoegde waarde biedt, omdat er geen inhoudelijke tegenstand wordt geboden.

De onderwijsinspectie heeft als taak, zoals vastgelegd in de Wet op het onderwijstoezicht (WOT) sinds 2014, om het functioneren van medezeggenschap te onderzoeken wanneer er aanwijzingen zijn dat de ‘checks and balances’ binnen de instelling en het interne toezicht niet goed werken. Dit kan bijvoorbeeld risico’s voor de onderwijskwaliteit opleveren.

Volgens de onderwijsinspectie zijn er op bestuurs- en schoolniveau enkele kernvragen voor medezeggenschap:
Wordt er daadwerkelijk contradictie georganiseerd?
Maakt de medezeggenschap gebruik van zijn advies- en instemmingsrechten?
Wordt de medezeggenschap duidelijk serieus genomen?
Draagt de medezeggenschap een lid voor de raad van toezicht voor?
Vergaderen het interne toezicht en de medezeggenschap minstens één keer per jaar zonder aanwezigheid van het bestuur?
Leggen bestuur, intern toezicht en de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad jaarlijks verantwoording af via het jaarverslag?

In deze publicatie biedt de auteur medezeggenschapsraden praktische hulpmiddelen om hun invloed te vergroten en serieus genomen te worden door directies en besturen.

De toekomstige medezeggenschapsraad fungeert veel meer als een sparringpartner voor het bestuur dan als een controleur of tegenwerker, zoals Eric van ‘t Zelfde, directeur van de Hugo de Grootschool in Rotterdam, het omschrijft: een groep taakurenzuurpruimen.

Dr. Frederik Smit is senior onderzoeker aan het ITS, Radboud Universiteit Nijmegen. Hij leidde beleidsgerichte evaluatieonderzoeken van het ministerie van OCW naar het functioneren van medezeggenschap binnen het onderwijs.