Publius Vergilius Maro (70-19 v.Chr.) wordt beschouwd als een van de grootste schrijvers in de westerse literatuur dankzij zijn werken Herderszangen, Boerenbedrijf en Aeneis, en bevindt zich in het illustere gezelschap van Homerus (eind 9e/8e eeuw v.Chr.) en Dante (rond 1300). Kort voor zijn overlijden vroeg Vergilius zijn vrienden Varius en Tucca om zijn nog onafgewerkte Aeneis te vernietigen. Dit verzoek werd echter niet ingewilligd, want op aandringen van keizer Augustus werd het epos kort na zijn dood uitgegeven. Sindsdien worden zijn werken, waaronder de twee andere gedichten, voortdurend gelezen en bestudeerd. In 2025 zal de Aeneis wederom centraal staan in het Centraal Examen Latijn. Vergilius leefde in een periode van politieke en sociale onrust na de moord op Caesar (44 v.Chr.) en maakte de ideologische transitie van de Republiek naar het Principaat van keizer Octavianus Augustus (vanaf 27 v.Chr.) van dichtbij mee. In de Aeneis, die het verhaal vertelt van de Trojaan Aeneas in de 11e eeuw v.Chr., wordt vaak vooruitgeblikt naar de verre toekomst onder Augustus, een toekomst die voor Vergilius en zijn publiek al werkelijkheid was geworden. Deze bundel biedt historische, archeologische en literaire analyses van enkele cruciale passages in Vergilius’ gedichten. Zo blijkt dat de giftige dampen van Lacus Avernus echt bestonden, dat Vergilius bekend was met de beroemde fresco’s van Polygnotus in Delphi, en dat de tocht van Aeneas door het nog onbestaande Rome een eerbetoon is aan de bouwprojecten van Augustus. Er is ook veel aandacht voor de vele intertekstuele verwijzingen, vooral naar Homerus, Hesiodus, Catullus en Lucretius. Door deze ‘imitatio’ van bewonderde voorgangers te herkennen, kunnen we de betekenis van Vergilius’ teksten beter doorgronden. Meer dan 2000 jaar later hebben zijn gedichten nog niets van hun glans verloren. Om de lectuur voor een breder publiek toegankelijk te maken, zijn in deze bundel naast de oorspronkelijke Griekse en Latijnse teksten ook vertalingen opgenomen. Dr. Hans Smolenaars (1943) was hoofddocent Klassiek Latijn aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn belangrijkste werk is Statius Thebaid VII (1994). Daarnaast publiceerde hij onder meer over Ovidius, Lucanus en de tragedies van Seneca.