Denken over cultuur 5 – De spiegel van Stendhal
📚 Samenvatting boek:
In “Le rouge et le noir” hanteert Stendhal een motto van de geschiedschrijver Saint-Réal: ‘Un roman: c’est un miroir qu’on promène le long d’un chemin.’ Het huidige debat over de grens tussen fantasie en realiteit benadrukt dat het pad waarop Stendhals auteur zijn spiegel voortbeweegt even complex is als de spiegel zelf. Bij nader inzien bestaat ook de historische werkelijkheid uit teksten die elkaar spiegelen. Hierdoor heeft de discussie over literaire verbeelding en begrippen als mimesis, realisme en (literaire) representatie, waar literatuurcritici sinds Plato en Aristoteles mee bezig zijn, een andere wending gekregen. Het debat richt zich steeds meer op de relatie tussen teksten en de eigenschappen van verschillende tekstsoorten. Een belangrijke mijlpaal in het onderzoek naar de literaire weergave van de realiteit was het boek “Mimesis. De weergave van de werkelijkheid in de westerse literatuur” (1946), geschreven door Erich Auerbach tijdens zijn ballingschap in Istanbul tijdens de Tweede Wereldoorlog. Auerbach biedt in zijn boek een boeiende analyse van de evolutie van de Europese literatuur, gekenmerkt door de geleidelijke vervaging van de scheidslijnen tussen ‘hoge’ en ‘lage’ literaire genres, die in de oudheid strikt gescheiden waren. Met behulp van korte fragmenten illustreert hij hoe dit proces zich over twintig eeuwen heeft ontwikkeld. Stendhals spiegel gaat over liefdesverhalen en de dramatiek van de realiteit, over verborgen steden en de werkelijkheid als wapen, over Gods verborgen gedachten en een balansact in elf bewegingen. Vijftig jaar na de publicatie van Auerbachs invloedrijke werk toont dit boek aan dat het onderzoek naar de weergave van de werkelijkheid een rijke bron van inzichten blijft. Redactie: Barend van Heusden & Els Jongeneel Auteurs: Frank Ankersmit, Hans Mooij, Barend van Heusden, Els Jongeneel, Henk Harbers, Claudia Clausius, Svend Erik Larsen, Ellen McClure, Liesbeth Brouwer, Jürgen Pieters, John Neubauer, Christopher Prendergast.