Culturele diversiteit is prachtig, maar we zijn ook nieuwsgierig naar wat ons samenbrengt. Daarom vinden we het belangrijk dat kinderen kennis maken met de grote namen en gebeurtenissen uit de nationale geschiedenis. Literatuur speelt hierbij een rol, en er is een verlangen naar degelijk literatuuronderwijs, zoals dat vroeger bestond. Maar waar hebben we het precies over? Gert-Jan Johannes legt uit dat het onderwijs in vaderlandse letterkunde pas rond 1800 vorm kreeg. Vanaf dat moment ontwikkelde het zich snel. Literatuurgeschiedenis deed zijn intrede in de klaslokalen, met heldere titels als “Schets van de geschiedenis der Nederlandsche letterkunde,” “Beknopte geschiedenis van de Nederlandsche letterkunde,” en zelfs “Schets van de beknopte geschiedenis der Nederlandsche letterkunde.” Talloze bloemlezingen boden teksten aan uit zowel het heden als het verleden. Zinnen als “Jantje zag eens pruimen hangen,” “Constantijntje, saligh kijndje,” en “Hoofden van Lebak!” werden door vele jonge stemmen herhaald. Toch bleef het vaak onduidelijk wat het doel van het literatuuronderwijs precies was. Wat moesten de kinderen leren en waarom? Deze onduidelijkheid bestaat tot op de dag van vandaag. Daarom is het hoog tijd voor opheldering. Dit mag u niet koud laten! Gert-Jan Johannes studeerde sociale wetenschappen en Nederlands. Hij promoveerde op een literatuurhistorisch onderwerp en schrijft over literatuur- en cultuurgeschiedenis. Johannes is verbonden aan het Onderzoekinstituut voor Geschiedenis en Cultuur (OGC) van de Utrechtse letterenfaculteit.