De Eerste Wereldoorlog had ook een enorme impact op Nederland. Vanuit het zuiden stroomden vluchtelingen ons land binnen, met gevolgen die zelfs in Drenthe sterk voelbaar waren. Dit deel van de geschiedenis is tot nu toe weinig belicht.

Ondanks de afstand tot de frontlinies in België en de drukte in West- en Zuid-Nederland, had men kunnen denken dat Drenthe, met zijn 200.000 inwoners en eindeloze heidevelden, tijdens de Eerste Wereldoorlog een vredige plek zou zijn. Het tegendeel was waar. Net als in de rest van neutraal Nederland, vond ook in Drenthe mobilisatie plaats, werden soldaten ingekwartierd, en moesten vluchtelingen worden opgevangen. Er was sprake van schaarste en voedsel en andere essentiële goederen werden gedistribueerd. Bovendien nam de overheidsbemoeienis met het economische leven toe, met een overvloed aan regels en voorschriften als gevolg.

Maar er speelde nog meer in Drenthe. Terwijl de rest van Nederland worstelde met brandstoftekorten, beschikte Drenthe over turf. Echter, grote veenbranden, met name die in 1917, zorgden voor dramatische situaties. De uitgestrekte heidevelden trokken Duitse en Russische deserteurs aan. Smokkel was wijdverbreid, wat ervoor zorgde dat Drentse rechters extra hard moesten werken. Veenhuizen fungeerde als de nationale opslagplaats voor buitenlandse criminele vluchtelingen, geïnterneerden en deserteurs.

Kortom, het leven in Drenthe was tijdens de Eerste Wereldoorlog allesbehalve rustig. Het was een periode vol uitdagingen en gebeurtenissen.