Duizend jaar doorgegeven
📚 Samenvatting boek:
Muziek is al sinds mensenheugenis een essentieel onderdeel van de menselijke cultuur. In Europa stamt de oudste muziek uit het gregoriaans: een repertoire dat eeuwenlang niet alleen het geloof weerspiegelde, maar ook prestige, onafhankelijkheid, trots, didactiek en commercie uitdrukte. Het gregoriaans legde de basis voor andere muziekstijlen en fungeert als een spiegel voor veranderingen in geloof, kunst en muziek. De talrijke fragmenten, manuscripten en gedrukte werken in de Lage Landen tonen hoe muziek zich op vele manieren en in verschillende handen heeft ontwikkeld. Zo volgden kloosters aan dezelfde Amsterdamse gracht soms totaal uiteenlopende muzikale tradities, kreeg de Hollandse heilige Jeroen van Noordwijk regelmatig nieuwe gezangen, en werden op dezelfde Delftse drukpersen zowel gregoriaanse als protestantse zangboeken geproduceerd. Het verhaal van het gregoriaans in Nederland gaat over overlevering, aanpassing, samenvoeging, verlies en heruitvinding: een levende traditie die tot op heden voortduurt. In “Duizend jaar doorgegeven” onderzoekt musicoloog Rens Tienstra het gregoriaans in Nederland met behulp van een brede selectie bronnen. Van fragmenten uit de twaalfde eeuw tot zangboeken uit de twintigste eeuw; van unieke composities tot massaproducties voor scholieren. Tienstra analyseert de muziek, belicht de historische en religieuze context en legt verbanden met andere kunstvormen. Nieuwe inzichten en veel ongebruikte bronnen bieden een ongekend zicht op dit ‘tijdloze repertoire’. Rens Tienstra (1988) is componist, dirigent, musicoloog en programmeur. In 2020 promoveerde hij magna cum laude op de melodische traditie van het gregoriaans in bronnen uit de Lage Landen, die hij ontsluit door onderzoek, uitvoeringen en publicaties.