Deze studie onderzoekt de achtergronden, rol en betekenis van ‘contextgebonden excepties’ binnen het algemene strafrecht en beoordeelt in hoeverre de uitsluiting van strafrechtelijke aansprakelijkheid op een systematische manier wordt vastgesteld. Vaak worden handelingen verricht die op het eerste gezicht voldoen aan de elementen van een wettelijke delictsomschrijving, terwijl het twijfelachtig is of deze handelingen werkelijk strafwaardig of strafbaar zijn. Dergelijke handelingen gebeuren vaak in ‘bijzondere contexten’, zoals tijdens sport- en spelactiviteiten, in de kunstwereld en bij (medische) beroepsuitoefeningen. Dit roept vragen op over de uitsluiting van strafrechtelijke aansprakelijkheid wanneer bijvoorbeeld een voetballer een tegenstander verwondt, een kunstenaar een provocerend werk creëert, of een arts pijn veroorzaakt tijdens een behandeling. Bij dergelijke beoordelingen biedt de wet de strafrechter weinig houvast, en uit jurisprudentie blijkt dat hij daardoor op uiteenlopende manieren tot straffeloosheid kan besluiten.

Deze studie verkent ook of de huidige systematiek voldoende recht doet aan de unieke contexten waarin deze handelingen plaatsvinden. De conclusies en aanbevelingen die hieruit voortvloeien zijn bedoeld om de systematische vaststelling door de rechter te bevorderen, wat zowel de belangen van deelnemers in deze bijzondere contexten als die van actoren in het strafrecht ten goede komt.