Tijdens de zomers van 1878 tot 1884 ondernam de poolschoener Willem Barents zeven expedities naar het Arctische gebied om wetenschappelijke gegevens te verzamelen en gedenkstenen te plaatsen. Deze Arctische tochten van Britse, Noorse, Zweedse en Duitse ontdekkingsreizigers wekten in Nederland veel belangstelling en herinnerden aan de Nederlandse ontdekkingen in de regio in de 16e en 17e eeuw. Buitenlandse ontdekkingsreizigers gaven echter vaak nieuwe geografische namen aan plaatsen, waarbij de oorspronkelijke Nederlandse namen werden genegeerd. In 1871 ontdekte een buitenlander de restanten van het Behouden Huis van Willem Barentsz op Nova Zembla opnieuw. Deze gebeurtenissen stimuleerden een beweging in Nederland om deel te nemen aan de Arctische exploratie, bekend als de IJszeevaart-beweging, ondersteund door het Aardrijkskundig Genootschap. Er werd geld ingezameld, wat net genoeg was om de bouw en uitrusting van de schoener Willem Barents te bekostigen. De Koninklijke Marine stelde officieren, bemanning, navigatie-instrumenten en voorraden beschikbaar. Aanvankelijk was het doel om gedenkstenen te plaatsen ter herinnering aan Nederlandse ontdekkingen, maar de focus verschoof naar het verzamelen van wetenschappelijke data. Prof. dr. C.H.D. Buys Ballot, hoofddirecteur van het KNMI, en marine-officier M.H. Jansen speelden hierbij een cruciale rol. Deel 1 van het boek bevat het dagboek van commandant A. de Bruijne en een inleiding over de geschiedenis van de Nederlandse IJszeevaart-beweging in de tweede helft van de 19e eeuw, inclusief deelname aan het eerste internationale pooljaar 1882-1883. Deel 2 biedt het verslag van de matroos B.G. Balje en sluit af met bijlagen, een bibliografie en registers.