In het tweede nummer van jaargang 43 van Filosofie & Praktijk worden twee actuele thema’s behandeld: de discussie over het slavernijverleden van Nederland en de mogelijke excuses daarvoor, evenals de recente Russische invasie in Oekraïne. Menno Kamminga onderzoekt in zijn artikel “De morele betwistbaarheid van nationale slavernijexcuses” de verdeelde meningen in Nederland over de vraag of excuses voor het slavernijverleden gepast zijn. Premier Mark Rutte vindt het begrijpelijk om excuses te overwegen, maar niet verstandig, omdat de slachtoffers en daders al lang zijn overleden en huidige generaties niet verantwoordelijk zijn voor het verleden. Excuses zouden bovendien tot polarisatie kunnen leiden. Desondanks pleiten linkse partijen en activisten voor excuses in 2023, wanneer 150 jaar na de afschaffing van de slavernij wordt herdacht. Ze verwijzen naar de excuses die de regering in 2020 maakte voor haar rol in de Holocaust. De druk op de regering neemt toe door de excuses die steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht al hebben aangeboden, hoewel er ook veel weerstand is. F&P zal deze discussie in een toekomstig nummer opnieuw behandelen.

In het artikel “Meten met meerdere maten? Een filosofische reflectie op Ruslands oorlog in Oekraïne” analyseert Evert van der Zweerde de situatie in Oekraïne sinds de Russische invasie op 24 februari 2022. De wereld is overspoeld met analyses, variërend van psychologische verklaringen van Poetin’s gedrag tot geopolitieke beschouwingen. Wat kan filosofie hieraan toevoegen? Kritische distantie en conceptuele helderheid die wellicht een verschil kunnen maken. De bijdrage biedt een historisch perspectief, een poging tot begrip van de Russische situatie en een politiek-filosofische plaatsbepaling.

Peter Claessens belicht in zijn Minima Philosophica de relevantie van de crisis-analyticus Jacob Burckhardt en vergelijkt diens visie met de huidige gebeurtenissen in Oekraïne, waarin de beschrijving van ‘kwaadaardige macht’ treffend lijkt.

Floris van den Berg bespreekt in zijn reviewartikel het interviewboek van Dirk Verhofstadt met Johan Braeckman, getiteld Een zoektocht naar menselijkheid. Paul van Tongeren recenseert Erik Oger’s boek over Nietzsche, en Jozef Keulartz bespreekt Arjen Kleinherenbrinks werk over Bruno Latour. Het nummer wordt zoals gebruikelijk afgesloten met de rubriek Signalementen.