Sinds het ontstaan van de pedagogiek zijn er spanningen tussen de wetenschappelijke geloofwaardigheid en praktische toepasbaarheid. Hoe heeft dit vakgebied zich binnen de Nederlandse academische wereld weten te vestigen? Dit proefschrift onderzoekt vier kenmerkende perioden tussen 1900 en 1970. Deze historische momenten tonen niet alleen rationeel opererende wetenschappers. De retoriek en emotionele intensiteit in de debatten over de “pedagogiek in al haar facetten” zullen de lezer verbazen. Persoonlijke conflicten worden uitvergroot en het werk van anderen wordt tot een karikatuur gemaakt. Invloedrijke pedagogen zoals Gunning, Kohnstamm en Langeveld verzetten zich fel tegen psychologen die zich op pedagogisch gebied begeven. In hun strijd tegen “kind-onvriendelijke meetfanaten” benadrukken pedagogen de levensbeschouwelijke en filosofische identiteit van hun vak. In de loop der tijd neemt de interesse van leraren en onderwijzers voor de pedagogiek af. Terwijl onderwijzers zoals Theo Thijssen aanvankelijk nog nieuwe impulsen geven, groeit halverwege de eeuw de kloof tussen academische en praktische pedagogen. Uiteindelijk zijn vele lezers van pedagogische tijdschriften leken geworden in hun eigen vakgebied. De besproken thema’s roepen actuele vragen op over de status van de pedagogiek. Trefwoorden: pedagogiek.