Groningen ligt geografisch verder van Den Haag dan andersom. Deze afstand heeft altijd een cruciale rol gespeeld in de geschiedenis van de stad, die ooit de “metropool van Friesland” werd genoemd en tegenwoordig nog steeds de grootste stad van Noord-Nederland is. De gevolgen van de relatief grote afstand tussen Groningen en de opeenvolgende machtscentra kunnen zowel positief als negatief worden beoordeeld. Het oordeel is afhankelijk van de gekozen maatstaven en de context van de vergelijking. Ongeacht de uitkomst van dat oordeel, was Groningen door zijn ligging altijd een unieke stad. ‘Groningen, een stad apart’ is het resultaat van vele jaren onderzoek in de archieven van Stad en Lande van Groningen. Het boek begint met een drieluik over de invloed van de ligging van de stad Groningen op haar relaties met landsheren, haar positie in Noord-Nederland en haar interne organisatie. Deze centrale thema’s worden verder uitgewerkt in drie andere studies. Deze richten zich op specifieke onderwerpen: de ontwikkeling van het nabijgelegen Gorecht of ‘Gericht van Selwerd’, een internationaal conflict waarbij Groningen en Emden centraal staan, en een poging van graaf Willem Lodewijk van Nassau in 1587 om vanuit Friesland de stad Groningen in te nemen, zeven jaar voordat Groningen zich bij de Verenigde Nederlanden moest voegen. Auteur Jan van den Broek begon zijn carrière in 1971 bij het Rijksarchief in Groningen, was van 1977 tot 2002 gemeentearchivaris van de stad en is nu verbonden aan het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven. Hij heeft daardoor als geen ander toegang tot de Groningse archiefbronnen, waarvan vele nog nauwelijks zijn onderzocht.