Natuurlijk sterven en het bewust stoppen met eten en drinken delen een stervensfase waarin het leven, de ziel en de geest zich geleidelijk van het lichaam losmaken. Het exacte moment van overlijden blijft onbekend en wordt niet door menselijk ingrijpen bepaald. Door aandacht te schenken aan stervenssignalen, kunnen we dit proces van losmaking volgen. Een belangrijk teken van naderend overlijden is het verschijnen van paarse en blauwe vlekken, ook wel marmering genoemd. Dit fenomeen laat zien dat het bloed, en daarmee het leven, zich langzaam terugtrekt uit de haarvaten van de organen. Dit roept de vraag op: wie initieert het sterven, het loslaten en het terugtrekken van bloed uit de organen? Bij euthanasie verloopt het proces anders. De persoon die middels euthanasie overlijdt, ervaart geen stervensfase, kent het exacte moment van doodgaan en de dood wordt door menselijk handelen teweeggebracht. Wat gebeurt er precies in het lichaam wanneer euthanatica worden toegediend? De auteur verkent deze en andere vragen in het eerste deel van het boek. In het tweede deel worden vier patiënten besproken die ervoor kozen bewust te stoppen met eten en drinken (bsted). Hierbij worden de arts of physician assistant en een familielid geïnterviewd en wordt een samenvatting van het patiëntendossier gegeven. Dit biedt inzicht in hoe bsted in een verpleeghuis verloopt, hoe de zorgverleners zowel de patiënt als de familie begeleiden en hoe de naasten het proces achteraf ervaren. Jan Pieter van der Steen (1953) woont in Assen en werkt als specialist ouderengeneeskunde in een verpleeghuis in het noorden van Nederland.