Kinderen van de zorg
📚 Samenvatting boek:
Werd de helft van de vondelingen niet ouder dan vijftien? Hoeveel duizenden kinderen uit Antwerpen werden naar het platteland gestuurd? Speelden wezen een rol in de schoolstrijd? Was er tijdens de Tweede Wereldoorlog een razzia in het Meisjesweeshuis? Dit boek herontdekt een vergeten en deels onderdrukte sociale geschiedenis: de zorg voor vondelingen, verlaten kinderen, wezen en anderen in kwetsbare omstandigheden. In Antwerpen was dit eeuwenlang een taak van de stad. De ontwikkeling van de stad beïnvloedde de opvang in instellingen en het plaatsen van kinderen bij pleeggezinnen op het platteland. Overtuigingen van oude elites over opvang werden eerst weerspiegeld in grote instellingen zoals het Vondelingenhuis, het Maagdenhuis en het Knechtjeshuis. Later kwamen er instellingen voor verlaten kinderen, grote weeshuizen en tehuizen voor kwetsbare kinderen. Meer recent verschoven instellingen naar integratie in het normale leven, waarbij de ondersteuning van de gezinscontext centraal kwam te staan. Zes eeuwen stedelijke jeugdzorg gaat verder dan regels, statistieken en financiën. Het is een verhaal over sociale ongelijkheid, bittere armoede, barmhartigheid en idealisme, vol persoonlijke verhalen. Het laat zien dat de opvang van kinderen in kwetsbare situaties altijd een uitdaging is voor elke samenleving. Het boek bevat naast talloze illustraties veertien monologen. Deze monologen zijn literaire fictie in een historische setting. Erik Vlaminck en Ellen Van Pelt nemen de lezer mee naar de wereld van vondelingen, arme wezen, pleegkinderen en opvoeders. Dirk Luyten is doctor in de sociale wetenschappen en master in stedenbouw. Hij werkte bij de KULeuven en later bij Gezinswetenschappen (Odisee Hogeschool) en heeft verschillende bestuurs- en directiefuncties in de sociale sector vervuld. Hij publiceert over sociale thema’s. Erik Zwysen was maatschappelijk werker en projectcoördinator bij de pleegzorgdienst De Mutsaard in Antwerpen, directeur bij thuisbegeleidingsdienst Joba en de voorziening voor Bijzondere Jeugdbijstand De Hand. Nu werkt hij aan een geschiedenis van de pleegzorg in Vlaanderen. Sietske Van den Wyngaert is doctor in de geschiedenis, gespecialiseerd in jeugdzorg in het vroegmoderne Antwerpen. Haar proefschrift onderzocht de opleidings- en werktrajecten van kansarme jongeren ter voorbereiding op de arbeidsmarkt. Ze werkt momenteel bij het Felixarchief in Antwerpen. Erik Vlaminck is auteur van romans en theaterstukken. Eerder was hij projectcoördinator in de psychiatrie en de thuislozenzorg. Hij schrijft ook de column Brieven van Dikke Freddy. Ellen Van Pelt debuteerde in 2015 met de roman Drift en publiceerde in 2020 een biografie over schrijver Roger Van de Velde. Ze werkte eerder als psychologe in de bijzondere jeugdzorg.