N.W. Posthumus reeks 5 – “Als het gewelt comt…”
📚 Samenvatting boek:
De eerste druk van N.W. Posthumus reeks 5, getiteld ”Als het gewelt comt…”, is geschreven door D. Aten en gepubliceerd door Verloren B.V., Uitgeverij. Het boek draagt het ISBN-nummer 9789065503923. Een Alkmaarse burgemeester sprak de woorden ‘Als het gewelt comt, soo is het recht uyt’ tegen sluiswachters die protesteerden, terwijl hij in het gezelschap van gewapende mannen een sluis in de dijk aan de noordzijde van het IJ opende. Dit gebeurde om te voorkomen dat de lage waterstand de handelsroutes naar Alkmaar zou blokkeren, zonder overleg met het verantwoordelijke hoogheemraadschap. Deze actie van het Alkmaarse stadsbestuur in 1648 is zeker niet uniek. De geschiedenis van de binnenlandse handel in het pre-industriële Holland wordt gekenmerkt door een reeks van problemen en spanningen in verschillende gradaties. Ook in de nijverheid gebeurde dit vaak. Ondanks het grote aantal conflicten en de heftigheid waarmee ze werden uitgevochten, hebben historici lange tijd weinig aandacht aan deze kwesties besteed. De laatste jaren lijkt er echter meer belangstelling te zijn voor de betekenis van dergelijke politieke kwesties bij de verklaring van economisch-historische processen. In dit kader beschrijft en verklaart Diederik Aten de spanningen in de binnenlandse handel en industrie in het gebied ten noorden van het IJ, het zogenoemde Noorderkwartier van Holland. Met als doel hun positie in het Amsterdamse handelsnetwerk te versterken, kwamen de steden zowel met elkaar als met het platteland in conflict. Elke stad probeerde zijn verkeersverbindingen met Amsterdam te waarborgen, terwijl ze gezamenlijk of individueel de concurrentie van het platteland trachtten uit te schakelen. Vanaf het einde van de zestiende eeuw legden de Staten van Holland beperkingen op aan dorpsneringen als onderdeel van de belastingwetgeving. Deze maatregelen bleken echter minder effectief dan men zou verwachten gezien de toegenomen stedelijke macht, wat samenhing met de economische en politieke ontwikkelingen in de zeventiende eeuw.